Chứng khoán là gì và được phân loại như thế nào? Những thông tin có liên quan đến chứng khoán được rất nhiều người quan tâm đến và cùng nhau tranh luận. Thông tin bài viết dưới đây các chuyên gia hàng đầu chia sẻ rõ hơn về chứng khoán, quý độc giả hãy cùng nhau tìm hiểu nhé!
Tìm hiểu rõ về khái niệm chứng khoán là gì?
Nhằm hiểu rõ cách thị trường vận hành, trước tiên mọi người cần nắm được chứng khoán là gì và có vai trò như thế nào trong quá trình huy động vốn của doanh nghiệp lẫn nhà đầu tư.
Khái niệm chứng khoán là gì
Chứng khoán là gì? Chứng khoán (securities) – Loại tài sản vô hình thể hiện quyền sở hữu phần vốn của một công ty hay tổ chức phát hành. Khi mọi người nắm giữ chứng khoán, bạn đang sở hữu một phần tài sản của công ty đó. Lấy ví dụ: sở hữu 1 đơn vị chứng khoán của công ty A, nghĩa là bạn có quyền sở hữu một phần tài sản của công ty A.
Chứng khoán thường sẽ được nhận diện bằng mã chứng khoán (ticker symbol/ stock symbol). Mỗi một loại chứng khoán chỉ có một mã duy nhất, thông thường sẽ gồm có 3 ký tự in hoa, đại diện cho tên viết tắt của công ty phát hành, giúp cho phí nhà đầu tư dễ dàng nhận biết ở trên thị trường.
Đặc điểm của chứng khoán
Chứng khoán là gì? Tin tổng hợp cũng đã thu thập thông tin và chia sẻ cho mọi người được biết chứng khoán có nhiều đặc điểm nổi bật so với những hình thức đầu tư khác như sau:
- Vốn đầu tư linh hoạt: không cần quá nhiều vốn để tham gia so với bất động sản.
- Giá cả biến động theo thị trường: sẽ phụ thuộc vào cung – cầu, hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.
- Giao dịch minh bạch: toàn bộ mọi thông tin sẽ được công khai, thanh toán rõ và dễ theo dõi.
- Thao tác đầu tư thuận tiện: dễ dàng thực hiện và sẽ mang đến những trải nghiệm tốt cho phía nhà đầu tư.
- Tính thanh khoản cao: dễ dàng chuyển đổi thành tiền mặt.
- Khả năng sinh lời: thông thường cao hơn so với việc gửi tiền ngân hàng, có thể bảo vệ giá trị trước lạm phát.
- Nhưng chứng khoán cũng tiềm ẩn rủi ro cao, đòi hỏi phía nhà đầu tư nên chuẩn bị tâm lý và chịu được biến động của thị trường.
Chứng khoán có vai trò gì?
Chứng khoán là gì? Ở chuyên mục khái niệm chia sẻ thêm, đối với chứng khoán sẽ có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế và từng nhà đầu tư, cụ thể:
- Đối với nền kinh tế: thị trường chứng khoán phản ánh khách quan tình hình phát triển của doanh nghiệp, sẽ giúp chính phủ giám sát về hoạt động kinh doanh cũng như ổn định được nền kinh tế.
- Đối với doanh nghiệp: sẽ cung cấp vốn hiệu quả, tạo cơ hội mở rộng sản xuất, kinh doanh thông qua việc phát hành cổ phiếu.
- Đối với nhà đầu tư: công cụ đầu tư đa dạng, nhằm nâng cao thu thập – ổn định nguồn tài chính – chọn theo khả năng cũng như mục đích và sở thích.
Chứng khoán không chỉ là phương tiện đầu tư mà còn là công cụ chiến lược tài chính cho cả doanh nghiệp và nhà đầu tư cá nhân.
Trên thị trường hiện có bao nhiêu loại chứng khoán?
Trên thị trường chứng khoán hiện nay gồm nhiều loại hình sản phẩm khác nhau phù hợp với mục tiêu – nhu cầu – chiến lược đầu tư của từng nhà đầu tư. Khi đã hiểu rõ được từng loại chứng khoán sẽ giúp cho mọi người chọn đúng công cụ tài chính, tối ưu hóa lợi nhuận – quản lý rủi ro được hiệu quả.
Cổ phiếu – Chứng khoán vốn
Cổ phiếu chính là giấy chứng nhận sồ tiền mà nhà đầu tư góp vào công ty phát hành, xác nhận quyền sở hữu một phần vốn của công ty đó. Người sở hữu cổ phiếu sẽ được gọi là cổ đông, có quyền trong việc quyết định từng vấn đề quan trọng của công ty, lợi nhuận khi công ty kinh doanh có lãi.
Trái phiếu – Chứng khoán nợ
Trái phiếu sẽ là chứng nhận về nghĩa vụ nợ, trong đó người phát hành cần phải cam kết sẽ trả khoản tiền và lãi suất cụ thể cho người sở hữu trong khoảng thời hạn xác định. Trái phiếu có thể là do doanh nghiệp, kho bạc hoặc là Chính phủ phát hành.
Chứng chỉ quỹ & Chứng quyền
Chứng chỉ quỹ được biết đến là tờ giấy xác nhận quyền góp vốn của phía nhà đầu tư vào một quỹ đầu tư, thông thường sẽ là quỹ mở hoặc là quỹ đại chúng, do phía công ty quản lý quỹ chuyên nghiệp vận hành. Lợi nhuận từ quỹ sẽ được phân chia cho nhà đầu tư dựa trên kết quả đầu tư của quỹ, nhưng nhà đầu tư sẽ không trực tiếp quản lý hoặc đưa ra quyết định.
Lấy ví dụ minh họa:
Bạn đầu tư 10 triệu đồng vào Quỹ đầu tư trái phiếu ABC. Sau khi góp vốn, sẽ nhận được chứng chỉ quỹ thể hiện rằng bạn đang sở hữu một phần trong quỹ này. Công ty quản lý quỹ ABC sẽ thay bạn phân bổ tiền vào những tài sản như trái phiếu doanh nghiệp, trái phiếu chính phủ,… Nếu như quỹ đạt lợi nhuận 8%/năm, giá trị chứng chỉ quỹ bạn nắm giữ cũng tăng tương ứng. Khi đó, bạn sẽ được hưởng lợi nhuận theo kết quả hoạt động của quỹ, nhưng sẽ không trực tiếp quyết định quỹ mua bán tài sản gì.
Chứng quyền đây sẽ là loại chứng khoán phái sinh do phía công ty chứng khoán phát hành, cho phép người sở hữu có quyền nhưng sẽ không bắt buộc mua/ bán một chứng khoán cơ sở (thường sẽ là cổ phiếu) tại mức giá đã được xác định trước trong một thời điểm/ khoảng thời gian nhất định ở trong tương lai. Tại Việt Nam, loại phổ biến nhất đó là Chứng quyền có đảm bảo (Covered Warrant), gồm có:
- Chứng quyền mua: hưởng lợi khi giá cổ phiếu cơ sở tăng.
- Chứng quyền bán: kiếm lợi khi giá cổ phiếu cơ sở giảm.
Bên cạnh đó, quyền mua cổ phần giúp cho cổ đông hiện hữu sẽ được ưu tiên mua cổ phiếu mới phát hành với mức giá trị ưu đãi, giữ quyền lợi trước sự pha loãng cổ phần.
Lấy ví dụ: Giả sử Công ty Chứng khoán A phát hành chứng quyền mua cổ phiếu XYZ với:
- Giá thực hiện: 50.000đ;
- Ngày đáo hạn: 3 tháng;
- Giá mua chứng quyền: 2.000đ.
Nếu như trong 3 tháng tới, giá cổ phiếu XYZ tăng lên 60.000đ, người sở hữu chứng quyền mua sẽ có lợi bởi sẽ được quyền mua cổ phiếu với giá 50.000đ thay vì giá thị trường 60.000đ. Mức giá trị chênh lệch này tạo ra khoản lợi nhuận cho phía nhà đầu tư.
Chứng khoán phái sinh
Chứng khoán phái sinh đây sẽ là công cụ tài chính dựa trên một phần tài sản cơ sở (cổ phiếu, chỉ số, ngoại tệ,…) sẽ tạo cơ hội đầu tư đ dạng và quản lý rủi ro. Đây cũng là hợp đồng giữa hai bên, cam kết trao đổi tài sản với mức giá xác định ở thời điểm tương lai.
Lấy ví dụ về hợp đồng tương lai chỉ số VN30 (HĐTL VN30Index):
- VN30FYYMM: VN30 là tài sản cơ sở, F là future, YY là năm, MM là tháng đáo hạn.
- VN30F1M: HĐTL đáo hạn tháng gần nhất; VN30F2M: tháng kế tiếp; VN30F1Q, VN30F2Q: cuối quý.
Nên trang bị gì khi đầu tư chứng khoán?
Đầu tư chứng khoán tuy thao tác không phức tạp, nhưng để bảo đảm mục đích đầu tư sinh lời thì phía nhà đầu tư cần phải trang bị một số điều quan trọng phía dưới đây nhằm đưa ra quyết định đầu tư:
- Kiến thức: khó để bảo đảm rằng nhà đầu tư có thể thua về nhiều lợi nhuận sau khi đầu tư chứng khoán nếu như thiếu đi kiến thức về lĩnh vực này. Kiến thức về thị trường chứng khoán, về đầu tư cũng như điều kiện căn bản nhà đầu tư cần phải bảo đảm trước khi đưa ra quyết định tham gia vào thị trường chứng khoán, nhằm giảm thiểu được khả năng thua lỗ khi đầu tư.
- Nguồn vốn: đầu tư đương nhiên không thể nào thiếu vốn được. Muốn đầu tư chứng khoán, cần phải chuẩn bị một nguồn vốn nhất định. Số lượng vốn phần lớn sẽ phụ thuộc vào tài sản hiện có của phía nhà đầu tư cũng như lợi nhuận kỳ vọng và mức độ rủi ro.
- Thông tin: nhằm đưa ra quyết định nên mua cổ phiếu nào sẽ tối ưu lợi nhuận nhất, nhà đầu tư cần phải tìm hiểu – nghiên cứu những thông tin liên quan đến thị trường, doanh nghiệp có ý định đầu tư,… Mọi người nên biết cách chọn các nguồn cung cấp thông tin uy tín – chính thống, hoặc biết cách lắng nghe kinh nghiệm được chia sẻ từ phía nhà đầu tư đã có nhiều kinh nghiệm ở trên thị trường.
