Copa America, hay còn gọi là Cúp bóng đá Nam Mỹ, là giải đấu bóng đá quốc tế lớn nhất khu vực, quy tụ các đội tuyển mạnh nhất châu Nam Mỹ và thường có sự tham gia của các đội khách mời từ các khu vực khác. Một trong những câu hỏi thường gặp nhất của người hâm mộ là giải copa america mấy năm tổ chức 1 lần?. Bài viết này sẽ đi sâu phân tích lịch sử tần suất tổ chức Copa America, cùng với những cột mốc đáng nhớ và những thay đổi quan trọng của giải đấu qua từng thời kỳ.
Lịch sử hình thành và giai đoạn đầu (1916-1975): Từ giải đấu không đều đặn đến chu kỳ ổn định
Sự ra đời của Copa America
Để có thể làm rõ vấn đề về: giải copa america mấy năm tổ chức 1 lần bắt đầu từ lần đầu tiên Copa America được tổ chức vào năm 1916 tại Argentina, với tên gọi ban đầu là Campeonato Sudamericano de Football. Giải đấu được thành lập sau khi Argentina, Chile, Uruguay và Brasil ký kết thành công liên đoàn bóng đá Nam Mỹ (CONMEBOL), với mục tiêu tạo ra một giải đấu quốc tế cho các đội tuyển khu vực. Trận chung kết đầu tiên của giải đấu được diễn ra tại sân vận động Estadio ở Avellaneda, với Argentina đối đầu Uruguay. Uruguay đã giành chiến thắng và trở thành nhà vô địch đầu tiên của giải đấu này.
Trong những năm đầu tiên, Copa America được tổ chức không theo một chu kỳ cố định. Từ năm 1916 đến năm 1975, giải đấu được tổ chức với tần suất thay đổi, từ mỗi 1 năm, 2 năm, 3 năm cho đến thậm chí 8 năm không tổ chức giải nào. Ví dụ, giải đấu được tổ chức liên tiếp vào năm 1916, 1917, 1919, 1920, 1921, 1922, 1923, 1924, 1925, 1926, 1927, 1929, 1935, 1937, 1939, 1941, 1942, 1945, 1946, 1947, nhưng sau đó phải chờ đến năm 1953 mới tổ chức giải đấu tiếp theo.
Thời kỳ gián đoạn và thay đổi
Trong giai đoạn này, Copa America còn gặp nhiều khó khăn và gián đoạn do nhiều lý do, bao gồm chiến tranh, bệnh dịch và vấn đề tài chính. Đặc biệt, năm 1959 witnessed two separate Copa America tournaments: một được tổ chức tại Argentina và một tại Ecuador, do các vấn đề nội bộ trong CONMEBOL. Đây là lần đầu tiên và duy nhất trong lịch sử Copa America có hai giải đấu được tổ chức trong cùng một năm.
Ngoài ra, một số đội tuyển Nam Mỹ cũng thờ ơ với giải đấu trong giai đoạn này, một số không tham gia, một số thì gửi đội trẻ đến dự giải. Thậm chí, Brasil đã gây sốc hơn khi gọi các cầu thủ từ một câu lạc bộ ở bang Pernambuco để đại diện cho quốc gia tham dự giải đấu năm 1959. Mặc dù có những khó khăn này, Copa America vẫn tiếp tục phát triển và trở thành một giải đấu bóng đá quốc tế quan trọng nhất khu vực Nam Mỹ.
Giai đoạn ổn định và thay đổi quy tắc (1975-2001): Từ chu kỳ 4 năm đến 2 năm một lần
Sự ổn định trở lại
Một trong những sự kiện quan trọng trong giải copa america mấy năm tổ chức 1 lần là vào năm 1975, CONMEBOL đã chính thức đổi tên giải đấu thành Copa America và quyết định tổ chức giải đấu theo chu kỳ 4 năm một lần. Giải đấu không có địa điểm tổ chức cố định và tất cả các trận đấu được diễn ra trong suốt cả năm ở mỗi quốc gia. Cả 9 đội tuyển quốc gia tham gia vòng bảng, với nhà đương kim vô địch được đặc cách vào bán kết.
Trong giai đoạn này, Copa America đã nhận được sự phủ sóng truyền hình ở châu Âu và Bắc Mỹ, giúp giải đấu trở nên nổi tiếng hơn trên toàn thế giới. Đặc biệt, Copa America 1987 được tổ chức tại Argentina sau 28 năm, với sự tham gia của huyền thoại Diego Maradona, dù Argentina chỉ giành hạng tư sau khi bị đánh bại bởi Uruguay ở trận bán kết. Uruguay đã đánh bại Chile trong trận chung kết để đăng quang ngôi vô địch.
Thay đổi tần suất tổ chức
Trong các tài liệu về bóng đá châu Âu đã cung cấp những tin tức tổng hợp thể thao đã cho thấy, vào năm 1986, CONMEBOL đã quyết định luân phiên một quốc gia thành viên đăng cai giải đấu theo bảng chữ cái ABC. Từ năm 1987 đến năm 2001, Copa America được tổ chức 2 năm một lần, thay đổi từ chu kỳ 4 năm trước đó. Thể thức giải đấu cũng được thay đổi, với vòng bảng có 9 đội chia làm 3 bảng, đội đương kim vô địch được đặc cách vào bán kết.
Giai đoạn này chứng kiến sự trỗi dậy của nhiều đội tuyển Nam Mỹ, bao gồm Brasil, Argentina, Uruguay và Chile. Brasil đã có danh hiệu quốc tế chính thức đầu tiên kể từ FIFA World Cup 1970 khi họ giành được cúp vô địch Copa America năm 1989 được tổ chức trên sân nhà. Argentina cũng vô địch Copa America sau 32 năm dài chờ đợi vào năm 1991 tại Chile, nhờ một đội hình mạnh mẽ với cầu thủ vĩ đại Gabriel Batistuta.
Giai đoạn mở rộng và sự kỳ quặc (2001-2024): Từ chu kỳ 3 năm đến 2 năm liên tiếp
Thay đổi tần suất và mở rộng đội ngũ
Từ năm 2001 đến 2007, giải copa america được tổ chức 3 năm một lần, thay đổi từ chu kỳ 2 năm trước đó. Năm 2007, CONMEBOL đã quay lại chu kỳ tổ chức 4 năm một lần, và điều này được duy trì cho đến nay, ngoại trừ một số giai đoạn đặc biệt.
Năm 1993, Copa America đã được nâng lên 12 đội với 10 đội Nam Mỹ và 2 đội đến từ Bắc Mỹ là Mexico và Hoa Kỳ. Từ đó đến nay, giải đấu thường có 12 đội tham dự, bao gồm tất cả 10 đội từ CONMEBOL và 2 đội khách mời từ các khu vực khác, chủ yếu là từ CONCACAF. Đặc biệt, Copa America 2016 được tổ chức tại Hoa Kỳ để kỷ niệm 100 năm thành lập CONMEBOL, với sự tham gia của 16 đội tuyển, bao gồm 10 đội từ CONMEBOL và 6 đội từ CONCACAF.
Sự kỳ quặc của lịch tổ chức
Tiếp tục với một dấu ấn của: giải copa america mấy năm tổ chức 1 lần là sau kỳ Copa America 2015 tại Chile, CONMEBOL đã có một lịch tổ chức giải đấu khá kỳ quặc, khiến người hâm mộ bối rối. Chỉ 1 năm sau Copa America 2015, tổ chức lại Copa America Centenario tại Hoa Kỳ để kỷ niệm 100 năm thành lập CONMEBOL. Đây là giải đấu đặc biệt, có riêng một chiếc cúp vô địch khác với cúp mọi năm.
Sau đó, CONMEBOL đã quyết định thay đổi lịch tổ chức giải đấu để Copa America được tổ chức cùng năm với EURO, bắt đầu từ năm 2020. Theo kế hoạch, Copa America sẽ được tổ chức trong những năm chẵn, với chu kỳ 4 năm một lần. Tuy nhiên, do đại dịch Covid-19, Copa America 2020 đã bị dời sang năm 2021, được tổ chức tại Argentina và Brazil.
Kết quả là, từ năm 2015 đến năm 2021, có tới 3 kỳ Copa America được tổ chức chỉ trong vòng 6 năm: Copa America 2015, Copa America Centenario 2016 và Copa America 2021. Đây là sự thay đổi khá bất thường so với chu kỳ 4 năm thông thường của các giải đấu quốc tế lớn khác như World Cup hay EURO.
Giai đoạn hiện nay (từ 2024): Quay lại chu kỳ 4 năm một lần
Sau giai đoạn kỳ quặc, CONMEBOL đã quay lại chu kỳ tổ chức Copa America 4 năm một lần, theo kế hoạch đã thông báo trước đó. Copa America 2024 được tổ chức tại Hoa Kỳ, với sự tham gia của 16 đội tuyển, bao gồm 10 đội từ CONMEBOL và 6 đội từ CONCACAF. Đây là kỳ Copa America thứ 48 trong lịch sử giải đấu, và được xem là một trong những kỳ giải đấu sôi động nhất với sự tham gia của các siêu sao hàng đầu thế giới như Lionel Messi, Neymar, Luis Suárez và Alexis Sánchez.
Theo kế hoạch, kỳ Copa America tiếp theo sẽ được tổ chức vào năm 2028, theo chu kỳ 4 năm một lần. Điều này giúp giải đấu có lịch trình ổn định hơn, cho phép các đội tuyển chuẩn bị tốt hơn cho giải đấu và tạo ra sự cân bằng hơn với các giải đấu quốc tế lớn khác như World Cup hay EURO.
Những cột mốc đáng nhớ
Copa America đã có nhiều cột mốc đáng nhớ qua từng thời kỳ.
Copa America 1959: Lần đầu tiên và duy nhất trong lịch sử giải đấu có hai giải đấu được tổ chức trong cùng một năm, một tại Argentina và một tại Ecuador.
Copa America 1987: Được tổ chức tại Argentina sau 28 năm, với sự tham gia của huyền thoại Diego Maradona.
Copa America 1993: Được nâng lên 12 đội với sự tham gia của hai đội khách mời từ Bắc Mỹ, Mexico và Hoa Kỳ.
Copa America 2001: Colombia đã giành chức vô địch lần đầu tiên trong lịch sử giải đấu, với một chiến dịch hoàn hảo khi toàn thắng cả giải và không để thủng lưới bàn nào.
Copa America 2015 và 2016: Chile đã giành chức vô địch hai lần liên tiếp, đánh bại Argentina trong cả hai trận chung kết, đều trên loạt sút luân lưu. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử Copa America có một đội tuyển giành chức vô địch hai lần liên tiếp chỉ trong vòng một năm.
Copa America 2021: Argentina đã giành chức vô địch lần thứ 15, đánh bại Brazil trong trận chung kết tại sân vận động Maracanã. Đây là chức vô địch đầu tiên của Argentina tại Copa America kể từ năm 1993, và cũng là chức vô địch đầu tiên của Lionel Messi tại giải đấu quốc tế lớn cùng đội tuyển quốc gia.
Copa America 2024: Argentina đã giành chức vô địch lần thứ 16, đánh bại Colombia trong trận chung kết tại sân vận động Hard Rock Stadium ở Miami. Đây là chức vô địch đầu tiên của Argentina tại Copa America được tổ chức bên ngoài châu Nam Mỹ, và cũng giúp họ trở thành đội tuyển vô địch nhiều nhất lịch sử giải đấu.
Tổng kết
Từ lần đầu tiên được tổ chức vào năm 1916, Copa America đã trải qua một chặng đường dài đầy thăng trầm, với nhiều thay đổi về tần suất tổ chức, thể thức đấu và quy mô tham gia. Mặc dù đã có những thay đổi bất thường trong giai đoạn gần đây, Copa America hiện nay đã quay lại chu kỳ tổ chức 4 năm một lần, giúp giải đấu có lịch trình ổn định hơn và tạo ra sự cân bằng hơn với các giải đấu quốc tế lớn khác.
Với sự tham gia của các đội tuyển mạnh nhất Nam Mỹ và các siêu sao hàng đầu thế giới, Copa America tiếp tục là một giải đấu bóng đá quốc tế lớn và hấp dẫn, mang đến cho người hâm mộ những khoảnh khắc lịch sử và cảm xúc khó quên.
Nguồn: Sưu tầm